JD.com กับกลยุทธ์เพื่อความเป็นหนึ่งในด้าน อีคอมเมิร์ซ และอีโลจิสติกส์

เชื่อว่าในเมืองไทยคงได้ยินชื่อของ JD.com หลังจากข่าวร่วมทุนเมื่อปีที่แล้ว หลายๆท่านอาจจะยังคิดว่า JD.com เป็นบริษัทที่เน้นการให้บริการอีคอมเมิร์ซเพียงอย่างเดียว แต่ในความเป็นจริงแล้ว JD.com นั้นถือได้ว่าเป็นทั้งผู้ให้บริการอีคอมเมิร์ซและยังครอบคลุมถึงการบริหารจัดการอีโลจิสติกส์ด้วยตนเองอีกด้วย ซึ่งถือเป็นข้อแตกต่างที่ชัดเจนจากผู้เล่นรายใหญ่อื่นๆ และถือเป็นจุดแข็งที่สำคัญในการที่จะบุกขึ้นมาเป็นเบอร์หนึ่งท่ามกลางสมรภูมิรบอันร้อนแรงที่สุดในเวลานี้ JD.com กับการเข้าสู่อีโลจิสติกส์ หากย้อนไปช่วงแรก ที่ JD.com เพิ่งขยับเข้ามาในวงการอีคอมเมิร์ซการจัดส่งสินค้าผ่านทางผู้ให้บริการโลจิสติกส์ภายนอกก่อให้เกิดปัญหาในด้านบริการค่อนข้างมาก เช่น การจัดส่งล่าช้า สินค้าเสียหาย หรือสูญหายไม่ถึงมือผู้รับ รวมไปถึงคุณภาพของการให้บริการ ทาง Richard Liu CEO ของ JD.com จึงริเริ่มที่จะจัดส่งสินค้าด้วยบริการโลจิสติกส์ของตัวเอง โดยมีเป้าหมายหลัก เพื่อควบคุมประสบการณ์การใช้บริการอีคอมเมิร์ซของลูกค้าให้ได้ดีที่สุด ซึ่งกลยุทธ์นี้จะแตกต่างจากผู้เล่นรายอื่น เช่น Alibaba ซึ่งจะเน้นการลงทุนสร้างแพลตฟอร์มเพื่อเชื่อมต่อกับผู้ให้บริการ Third-party logistics รายอื่นๆ มากกว่าที่จะลงทุนด้านโลจิสติกส์เองทั้งหมด ถ้าเรามาดูรายละเอียดการบริการด้าน Logistics ของ JD.com ก็จะพบความน่าสนใจอยู่ไม่น้อย เช่น ในจำนวนพนักงาน JD.com ทั้งหมดราว 120,000 คน เป็นพนักงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดส่ง และคลังสินค้า รวมกันราวๆ 80,000 คนเลยทีเดียว … Continue reading JD.com กับกลยุทธ์เพื่อความเป็นหนึ่งในด้าน อีคอมเมิร์ซ และอีโลจิสติกส์

ย้อนดูอีคอมเมิร์ซเอเซีย เพื่อก้าวต่อไปของอีคอมเมิร์ซไทย

หลายครั้งที่ผมมักพูดถึงความเคลื่อนไหวของอีคอมเมิร์ซฝั่งอเมริกา อย่าง Amazon หรือ Walmart แต่ครั้งนี้ขอลงมาที่ฝั่งเอเซียของเราบ้างครับ ปีที่แล้วอีคอมเมิร์ซในเอเซียค่อนข้างมีการเปลี่ยนแปลงอย่างเห็นได้ชัด โดยสองผู้เล่นหลักอย่าง Alibaba และ JD.com อีคอมเมิร์ซรายใหญ่จากจีน ซึ่งในปีที่ผ่านมามีความพยายามในการขยายธุรกิจอีคอมเมิร์ซระดับนานาชาติไปยังหลายประเทศ โดยทั้งสองได้ลงแรงอะไรกันไปบ้าง ผมคัดเอาไฮไลท์มาให้ติดตามกันครับ Alibaba ดูเหมือนว่าปีที่แล้ว Alibaba จะเน้นหนักไปกับการทำธุรกิจข้ามพรมแดน (Cross-border) โดยมุ่งเข้าสู่ตลาดเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ มีการลงทุนระดับพันล้านเหรียญฯไปที่ Lazada ซึ่งก่อตั้งโดย Rocket Internet ประเทศเยอรมนี ในรูปแบบเว็บไซต์อีคอมเมิร์ซแบบเดียวกับ Amazon และ Alibaba เหตุผลในการลงทุนครั้งนี้ก็เพื่อหาตลาดใหม่อย่างเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ที่คาดว่าจะเติบโตได้อย่างรวดเร็วด้วยฐานลูกค้าเดิมของ Lazada ทั้ง 6 ประเทศ นอกจากนั้น ยังมีเรื่องของเขตการค้าเสรีดิจิทัล หรือ Digital Free Trade Zone ที่ได้ความร่วมมือจากมาเลเซีย เพื่อเป็นศูนย์กระจายสินค้า และส่งเสริมธุรกิจขนาดเล็กโดยเป็นจุดเชื่อมต่อการซื้อขายสินค้าทั่วโลก แผนก็คือมีการสร้างโกดังสินค้าและจะนำระบบอัตโนมัติเข้ามาใช้ รวมถึงเทคโนโลยีต่างๆเข้ามาส่งเสริมในการดำเนินธุรกิจ ไม่เพียงแต่ธุรกิจในภูมิภาคอาเซียนเท่านั้นที่ Alibaba ให้ความสนใจ อินเดียก็เป็นอีกประเทศที่ได้รับเงินลงทุนอย่าง Paytm บริษัทอีคอมเมิร์ซและระบบจ่ายเงินอิเล็กทรอนิกส์ของอินเดียโดยถือหุ้น 62% … Continue reading ย้อนดูอีคอมเมิร์ซเอเซีย เพื่อก้าวต่อไปของอีคอมเมิร์ซไทย

UGC แนวทางสร้างมูลค่าเพิ่มอีคอมเมิร์ซปี 2018

หากเราพิจารณา “คอนเทนต์”  (Content) บนโลกออนไลน์ในปัจจุบัน จะพบว่ามีกระแสของการเปิดโอกาสให้ผู้ใช้งานหรือลูกค้าได้แสดงความเห็นต่อสินค้าและบริการมากขึ้น โดยเฉพาะในปัจจุบันที่เทคโนโลยีเอื้อให้ทุกคนสามารถสร้างหรือเป็นเจ้าของคอนเทนต์ได้ง่าย ผ่านบริการฟรีที่มีอยู่มากมาย ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะช่วยสนับสนุนให้เกิดคอนเทนต์ลักษณะใหม่ๆมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการเขียนรีวิวสินค้า ร้านอาหาร เครื่องสำอาง การสร้างวีดีโอคลิปบน YouTube หรือการที่ธุรกิจเปิดช่องทางให้ลูกค้าเข้ามาให้ Rating  เขียนรีวิวสินค้า ด้วยกระแสที่มีมาอย่างต่อเนื่องนี้ ธุรกิจอีคอมเมิร์ซของคุณ รู้จัก UGC  หรือ User Generated Content แล้วหรือยัง ทำความรู้จัก UGC - User Generated Content User Generated Content คือ คอนเทนต์ที่สร้างจากผู้ใช้งานจริง ไม่ว่าจะผ่านการเขียนบล็อก (Blog) รีวิว รูปภาพ หรือวีดีโอคลิป และแชร์สู่สาธารณะเพื่อเล่าถึงประสบการณ์ที่ได้รับ ซึ่งต่างจากยุคก่อนที่แบรนด์จะเป็นผู้สร้างคอนเทนต์ เพื่อโปรโมทสินค้าด้วยตนเอง โดยรูปแบบ User Generated Content นั้นยังรวมไปถึงคอนเทนต์ที่สร้างจากความเห็นของลูกค้าบนระบบอีคอมเมิร์ซ เช่น การให้ Rating สินค้าจากผู้ใช้งานจริง รีวิวจากผู้ใช้งาน หรือส่วนของ … Continue reading UGC แนวทางสร้างมูลค่าเพิ่มอีคอมเมิร์ซปี 2018

อีคอมเมิร์ซปรับ โลจิสติกส์เปลี่ยน สองแรงผลักเสริมพลังธุรกิจ

โลจิสติกส์ เป็นอีกหนึ่งธุรกิจซึ่งมาแรงขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องมาจากการขยายตัวอย่างมากของตลาดอีคอมเมิร์ซ ที่เปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภคมาใช้บริการ ซื้อสินค้าออนไลน์กันมากขึ้น จึงนำไปสู่ความต้องการในการจัดส่งสินค้าที่เพิ่มขึ้นตามลำดับ จากการรายงานของ World Bank, Boeing, และ Golden Valley Co. พบว่า มูลค่าตลาดการขนส่งสินค้าทั้งทางบก ทางน้ำ และทางอากาศ รวมๆแล้วมีมูลค่าถึง 2.1 ล้านล้านเหรียญสหรัฐฯ เลยทีเดียว และแน่นอนว่าจะมีแนวโน้มสูงขึ้นไปอีก ตามความนิยมของการใช้บริการอีคอมเมิร์ซทั่วโลก ที่มา: BI Intelligence ความเคลื่อนไหวอีคอมเมิร์ซรายใหญ่ ที่ผ่านมาอีคอมเมิร์ซรายใหญ่ๆอย่าง Amazon, Alibaba, และ Walmart ต่างก็ให้ความสนใจ Last-Mile Delivery หรือการจัดส่งไม้สุดท้ายก่อนถึงมือลูกค้า แต่ในระยะหลัง บริษัทเหล่านี้ได้ให้ความสำคัญกับการจัดการในส่วนอื่นๆของโลจิสติกส์มากขึ้น ดังตัวอย่างที่เราเห็นจากหน้าข่าว เช่น Alibaba ประกาศลงทุน 100 พันล้านหยวน สำหรับการลงทุนตลอดห้าปีจากนี้ไป เพื่อสร้าง Global Logistics Network รองรับการค้าของ Alibaba ในต่างประเทศ โดยเป็นการลงทุน 5.3 พันล้านหยวนใน … Continue reading อีคอมเมิร์ซปรับ โลจิสติกส์เปลี่ยน สองแรงผลักเสริมพลังธุรกิจ

PPC 3 ข้อสำคัญเสริมแกร่ง SME

อีคอมเมิร์ซในประเทศไทย ณ ตอนนี้ค่อนข้างเป็นที่จับตามองกันแล้วว่าทิศทางของวงการอีคอมเมิร์ซในปี 2018 จะเป็นอย่างไรจะเติบโตไปอีกมากกว่าเดิมแค่ไหน โดยล่าสุดมีข้อมูลจากทาง ETDA ซึ่งออกมาประกาศว่า มูลค่าการซื้อขายผ่านอีคอมเมิร์ซในช่วง 6 ปีที่ผ่านมา มีการเติบโตขึ้นทุกปีเฉลี่ยร้อยละ 10 อย่างต่อเนื่อง โดยกลุ่มตลาดที่ซื้อขายแบบ B2B ยังคงมีมูลค่าสูงสุดเป็นอันดับ 1 โดยคิดเป็นร้อยละ 59.56 รองลงมาคือ B2C คิดเป็นร้อยละ 29.89  และ B2G คิดเป็นร้อยละ 11.55 และทาง ETDA ได้มีการคาดการณ์ว่าในปี 2560 นี้ มูลค่าอีคอมเมิร์ซรวมทั้งหมดจะเติบโตเป็นกว่า 2.8 ล้านล้านบาท  อีคอมเมิร์ซในไทย ปัจจุบันในประเทศไทย การแข่งขันของร้านค้าต่างๆ ในโลกออนไลน์สูงมาก มีผู้เล่นรายใหม่เกิดขึ้นในวงการอีคอมเมิร์ซ โดยเฉพาะธุรกิจขนาดเล็กอย่าง SME ที่เข้ามาเพิ่มช่องทางในการขายออนไลน์ แล้วก็ยังมีแบรนด์ต่างๆ ที่หันมาจับช่องทางออนไลน์เพิ่มเติม รวมถึงบริษัทต่างชาติรายใหญ่ๆ ที่เข้ามาลงทุนธุรกิจอีคอมเมิร์ซในไทย อย่างล่าสุด JD.com บริษัทค้าปลีกออนไลน์รายใหญ่ก็ประกาศลุยธุรกิจอีคอมเมิร์ซในไทยอย่างเป็นทางการแล้ว แน่นอนว่าการที่ผู้เล่นมากขึ้น ส่งผลต่อการแข่งขันในการทำธุรกิจอีคอมเมิร์ซที่ดุเดือด ธุรกิจรายใหญ่จำพวก Marketplace … Continue reading PPC 3 ข้อสำคัญเสริมแกร่ง SME

E-wallet อนาคตการชำระเงิน จริงหรือ

หนึ่งในหัวข้อจากงาน Priceza E-Commerce Awards 2017 ที่พูดคุยกันถึงเรื่อง E-Payment หรือ ระบบการชำระเงินแบบอิเล็กทรอนิกส์ ว่าเป็น กระบวนการสุดท้ายของการซื้อขายบนออนไลน์ ซึ่งมีความสำคัญต่อการตัดสินใจซื้อของลูกค้าที่บ่อยครั้งขึ้นอยู่กับความน่าเชื่อถือของระบบ และความสะดวกสบายของวิธีชำระเงิน ประเด็นสำคัญก็คือว่า E-wallet นั้น จะเป็นช่องทางการชำระเงินที่สำคัญในอนาคตได้จริงหรือ เราลองมาดูกันครับ ระบบการชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ การชำระเงินในอีคอมเมิร์ซนั้นนับว่า เป็นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมวิธีการชำระเงินแบบเดิมๆที่จะจ่ายเงินเมื่อได้รับสินค้า แต่ด้วยกระบวนการของอีคอมเมิร์ซ ลูกค้าต้องจ่ายเงินก่อนแล้วจึงได้สินค้าผ่านการจัดส่งในภายหลัง ทำให้ในช่วงแรกๆ การชำระเงินแบบ COD (Cash On Delivery) หรือ การจ่ายเงินเมื่อได้รับสินค้า จึงเป็นเรื่องที่จำเป็นในยุคที่ลูกค้ายังขาดความเชื่อมั่นในเรื่องต่างๆ แต่ด้วยค่าใช้จ่ายในการจัดการที่สูง รวมถึงความน่าเชื่อถือของระบบการชำระเงินที่มีมากขึ้น ทำให้การชำระเงินในรูปแบบใหม่ๆมีเพิ่มขึ้น เช่น การใช้เลขที่บัญชีรับโอนสำหรับการซื้อขายรายย่อย การใช้ Mobile Banking ที่มีธนาคารเป็นตัวกลาง จนถึงปัจจุบันที่เป็นยุคของช่องทางใหม่ๆอย่าง E-wallet ที่ทำให้ผู้บริโภคมีตัวเลือกในการชำระเงินเพิ่มขึ้น E-wallet ใช้งานอย่างไร จากที่เคยพกเงินสดติดกระเป๋าสตางค์  E-wallet เปลี่ยนเงินสดให้เป็นยอดเงินที่เก็บไว้ในระบบ และสามารถนำมาใช้ชำระค่าสินค้าได้ผ่าน Mobile Application โดยการเติมเงิน (Top-Up) เข้าสู่ … Continue reading E-wallet อนาคตการชำระเงิน จริงหรือ

“ราคา” ยังมีผลต่อนักช้อป หนึ่งในเทรนด์อีคอมเมิร์ซปี 2018

ตลอดปี 2017 ที่ผ่านมา วงการอีคอมเมิร์ซต่างก็มีบริษัทข้ามชาติเข้ามาลงทุนในธุรกิจอีคอมเมิร์ซหลายราย เพราะฉะนั้นในปีนี้ผมมองว่า การแข่งขันของวงการอีคอมเมิร์ซจะเข้มข้นขึ้นอีก ไม่เว้นแม้แต่ การแข่งขันด้านโลจิสติกส์ และวงการอีเพย์เมนท์ด้วย ตลอดปี 2017 จะสังเกตได้ถึงความคึกคักมากเป็นพิเศษของวงการอีคอมเมิร์ซไทย เนื่องจากหลากหลายแบรนด์ มาร์เก็ตเพลสหลายเจ้า รวมถึงร้านค้าออนไลน์หลายๆร้าน ต่างก็ประโคมแข่งขันกันด้วยแคมเปญมากมาย ทั้งโปรโมชั่น ดีลสินค้าราคาพิเศษ คูปองลดราคา ไล่มาตั้งแต่ โปร 11-11 ตามมาด้วย Black Friday ต่อด้วยแคมเปญช้อปช่วยชาติ ลดหย่อนภาษีส่งท้ายปี 2017 เรียกได้ว่าเป็นช่วงแห่งสงครามราคาและโปรโมชั่นเลยก็ว่าได้ ซึ่งฝั่งของนักช้อปเองต่างก็จับจ่ายใช้สอยอย่างคึกคัก ซื้อสินค้ากันมากกว่าปกติ เพื่อความคุ้มค่าของตัวเอง สถานการณ์เหล่านี้พาให้นึกถึงคำถามที่หลายคนสงสัยว่า จริงๆแล้วเรื่องของ “ราคา” ยังมีผลกับการตัดสินใจซื้อของนักช้อป หรือไม่ ลองมาดูกันครับ ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับ ราคา มากขนาดไหน ในการซื้อออนไลน์ แม้ว่าการตัดสินใจซื้อสินค้าออนไลน์ของผู้บริโภคส่วนใหญ่ จะมีผลจากหลายปัจจัย แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าผู้บริโภคคนไทย ค่อนข้างมีพฤติกรรมที่เรียกว่า Price Sensitive หรือค่อนข้างให้ความสำคัญเรื่องของ “ราคา” มากทีเดียว มีข้อมูลการวิจัยของ Paypal ปี 2560 … Continue reading “ราคา” ยังมีผลต่อนักช้อป หนึ่งในเทรนด์อีคอมเมิร์ซปี 2018

5 เทคนิค เพื่อความสำเร็จในธุรกิจอีคอมเมิร์ซ

อย่างที่ทราบกันว่า การตลาดนั้นเกี่ยวข้องกับกระบวนการในการสร้าง สื่อสาร และส่งต่อคุณค่าให้กับลูกค้า โดยจุดประสงค์หลักก็เพื่อเพิ่มโอกาสในการตัดสินใจซื้อให้สูงขึ้น ไม่ว่าจะด้วยการทำวิจัยตลาด การตั้งราคา การจัดการช่องทางการจำหน่าย โปรโมชั่น หรือแม้กระทั่งการใช้โมเดลทางการตลาดรูปแบบต่างๆ อย่าง 4Ps หรือ 4Cs ที่คุ้นหูกันมาพอสมควรนะครับ สำหรับนักการตลาดในยุคนี้ หรือแม้กระทั่งผู้ประกอบการอีคอมเมิร์ซเองก็ตาม นอกจากจะต้องปรับตัว และเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ เพื่อให้ทันโลกในยุคดิจิทัลแล้ว ยังต้องมีเทคนิคดีๆเพื่อให้เกิดความสำเร็จในการทำธุรกิจ ลองมาดูกันครับว่ามีเรื่องอะไรกันบ้าง Content Marketing – สร้างเนื้อหาโดนใจ ในโลกออนไลน์ “Content” ถือว่ามีความสำคัญมากกว่ายุคก่อนๆ ทั้งใช้ในการดึงดูดลูกค้าใหม่ รักษาลูกค้าเดิม และเสริมภาพลักษณ์ให้แบรนด์ ซึ่งเราจะเห็นว่ารูปแบบในการนำเสนอคอนเทนต์  นั้นได้ปรับเปลี่ยนไปตามเวลา จากที่เป็นตัวหนังสือ เป็นรูปภาพ ก็เริ่มปรับเป็นอินโฟกราฟฟิค หรือในช่วงหลัง การทำคอนเทนต์ประเภทวิดีโอก็ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก ข้อมูลจาก YouTube ในเดือนกันยายน 2016 กล่าวว่าทุก 1 นาที จะมี video ถูก upload ขึ้น YouTube ซึ่งมีระยะเวลารวมกว่า 300 ชั่วโมง … Continue reading 5 เทคนิค เพื่อความสำเร็จในธุรกิจอีคอมเมิร์ซ

AI ในอีคอมเมิร์ซ และอวสานแรงงานมนุษย์ จริงหรือ

หลังจากที่มีดราม่าเล็กๆ เกี่ยวกับการถกเถียงกันถึงอนาคตของเทคโนโลยี AI ที่แบ่งเป็น 2 ขั้ว ระหว่าง Mark Zuckerberg และ Elon Musk โดย Mark เป็นหนึ่งในสาวกการใช้ AI โดยลงทุนพัฒนาเทคโนโลยี AI ใน Facebook อย่างเต็มที่ ในขณะที่ฝ่าย Musk ออกมาแสดงความกังวลอย่างชัดเจนกับการใช้เทคโนโลยี AI เพราะยังไม่มั่นใจในผลกระทบจากความฉลาดของ AI ที่อาจจะกลับมาทำลายมนุษย์เหมือนระบบ Skynet ในหนัง Terminator นอกจากนี้ ยังมีประเด็นของการใช้ AI เพื่อทดแทนแรงงานมนุษย์มากขึ้นเรื่อยๆ โดยล่าสุด Bill Gates ถึงกับเสนอแนวคิดให้เก็บภาษีจากเจ้าพวกโรบอตซะเลยครับ เพื่อลดแรงกดดันในประเด็นที่ AI จะมาแย่งแรงงานมนุษย์ไป  ไม่ว่าจะมีการถกเถียงกันอย่างเผ็ดร้อนอย่างไรก็ตาม แต่การพัฒนา AI ก็ยังคงดำเนินต่อไปด้วยความรวดเร็ว บริษัทใหญ่ๆ อย่าง Google หรือ Amazon เองก็มีข่าวการพัฒนา AI ออกมาอย่างต่อเนื่อง ใครยังไม่ขยับตัวตอนนี้ … Continue reading AI ในอีคอมเมิร์ซ และอวสานแรงงานมนุษย์ จริงหรือ

อีคอมเมิร์ซข้ามพรมแดน วิกฤติ โอกาส และความท้าทายที่ผู้ประกอบการต้องรู้

ไม่น่าแปลกใจนัก ที่ Cross-border eCommerce หรือ “การซื้อการขายสินค้าผ่านระบบอีคอมเมิร์ซข้ามพรมแดน” กำลังดึงดูดสายตานักช้อปฯ ทั่วโลก เนื่องจากจำนวนสินค้าที่มีให้เลือกมากมายมหาศาล อีกทั้งนักช้อปฯ ยังสามารถเปรียบเทียบราคา และหาสินค้าราคาถูกได้อย่างไม่ยากเย็นเลยครับ นี่เป็นเหตุผลที่ทำให้ อีคอมเมิร์ซข้ามพรมแดนนั้น กลายเป็นที่นิยมสำหรับผู้ซื้อและผู้ขายไปพร้อมๆกัน เราลองมาดูตัวเลขที่ช่วยยืนยันความร้อนแรงของอีคอมเมิร์ซข้ามพรมแดนกันนะครับ Ipsos และ Paypal ได้จับอันดับสุดยอดสินค้าขายดี ที่มีการค้าข้ามพรมแดนมากที่สุดประจำปี 2016 นั่นก็คือ เสื้อผ้าและเครื่องนุ่งห่ม คิดเป็นสัดส่วนอยู่ที่ 46% ตามมาด้วยอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ 29% ประเทศที่เป็นปลายทางอันดับหนึ่งในการค้าข้ามพรมแดน จากการจัดอันดับของ Ipsos และ Paypal ได้แก่ประเทศจีน ในสัดส่วน 21% ตามหลังมาด้วยสหรัฐอเมริกาที่ 17% และสหราชอาณาจักรที่ 13% Forrester Research ได้คาดการณ์ว่า ภายในปี 2021 ยอดการซื้อขายจาก Cross-border eCommerce ในระดับ B2C (Business-to-Consumer) จะมีแนวโน้มการเติบโตอยู่ที่ 424,000 ล้านเหรียญ ซึ่งหากเป็นเช่นนั้นจริง … Continue reading อีคอมเมิร์ซข้ามพรมแดน วิกฤติ โอกาส และความท้าทายที่ผู้ประกอบการต้องรู้